Niezdrowy apetyt: dlaczego rośnie zużycie paliwa i jak z tym walczyć

Niezdrowy apetyt samochodu na paliwo nie zawsze wiąże się wyłącznie z nieustannym wzrostem cen benzyny czy oleju napędowego. Bardzo często winna jest nie inflacja, lecz nagłe zwiększenie spalania przez sam pojazd. Dlaczego samochód może nagle zacząć „pożerać” paliwo i jak walczyć ze zwiększonym spalaniem – o tym dziś opowiemy.

Na początku trzeba jasno powiedzieć: czynników prowadzących do spadku ekonomii paliwowej (także nagłego) jest naprawdę wiele. Różnią się one źródłem problemu, dlatego najlepiej podzielić je na bloki tematyczne. Po pierwsze – czynniki najbardziej oczywiste, związane z nawykami kierowcy i stylem jazdy. Po drugie – mniej widoczne, lecz równie ważne czynniki przyrodniczo-klimatyczne. Po trzecie – kwestie wynikające ze stanu technicznego podzespołów samochodu. Nie sposób omówić wszystkiego naraz, dlatego skupimy się na trzecim bloku: wszystkim, co wiąże się z usterkami pojazdu lub zaniedbaniami właściciela. Zaczynamy od najprostszych rzeczy.

Opony i koła

Jeżeli wydaje ci się, że samochód zaczął nagle zużywać zbyt dużo paliwa, pierwszym krokiem powinna być kontrola ciśnienia w oponach oraz kątów ustawienia kół. Niedopompowane opony zwiększają opór toczenia, przez co trudniej ruszyć z miejsca, a to zmusza kierowcę do mocniejszego wciskania gazu. Warto wozić w schowku własny manometr – jest wygodniejszy niż ten w kompresorze. Aby uzyskać jak najdokładniejszy pomiar, pozwól oponom ostygnąć co najmniej trzy godziny w umiarkowanej temperaturze. Jeżeli ciśnienie jest poniżej normy – od razu dopompuj koła.

Zbyt niskie ciśnienie to nie tylko większe spalanie – opony mocniej się nagrzewają, szybciej zużywają i ścierają się nierównomiernie, co negatywnie wpływa na hamowanie i prowadzenie.

Zużycie paliwa rośnie również przy źle wyważonych kołach lub nieprawidłowych kątach ich ustawienia. Najłatwiej sprawdzić geometrię, puszczając na chwilę kierownicę podczas jazdy – jeśli auto nie jedzie prosto, czas odwiedzić serwis. O słabym wyważeniu informuje bicie kierownicy lub wibracje. Przy okazji sprawdź również zużycie bieżnika – jeśli jest nierównomierne, tym bardziej należy skontrolować ustawienie kół i ewentualnie zamienić opony miejscami.

Zanieczyszczony filtr powietrza

Zwiększone zużycie paliwa może wynikać z nadmiernie wzbogaconej mieszanki paliwowo-powietrznej. Jedną z najczęstszych przyczyn jest zabrudzony filtr powietrza – z czasem zapycha się brudem i ogranicza przepływ powietrza, przez co silnik dosłownie „dusi się”. W skrajnych przypadkach bardzo brudny filtr może zwiększyć spalanie nawet o 10%. To jednocześnie jedna z najprostszych do usunięcia przyczyn: wystarczy regularna kontrola i wymiana filtra, zwykle na własną rękę i bez większej trudności.

Niesprawne hamulce

Podklinowanie elementów układu hamulcowego także wpływa na wzrost spalania. Zdiagnozowanie jest proste: po zatrzymaniu dotknij tarczy hamulcowej (w rękawicy!). Jeśli zacisk się zapiekł, tarcza będzie nadmiernie gorąca. Najczęściej winne są zużyte, skorodowane lub zabrudzone prowadnice zacisku. Zwykle nie trzeba wymieniać całego elementu – dostępne są zestawy naprawcze.

Płyn chłodniczy i olej silnikowy

Tu sprawa jest oczywista. Przegrzewanie silnika zawsze prowadzi do zwiększenia spalania. Zapobiegają temu zarówno płyn chłodniczy, jak i olej silnikowy (w mniejszym stopniu). Stare płyny, ich niski poziom lub niewłaściwie dobrany olej, zwłaszcza pod względem lepkości, mogą podnieść zużycie nawet o 10–15%. Dodatkowo sprawdź pracę wentylatora układu chłodzenia i termostatu.

Uszkodzone sondy lambda (czujniki tlenu)

Niesprawna sonda lambda może zwiększyć zużycie paliwa o kolejne 10–15%. Czujnik odpowiada za właściwy skład mieszanki, a błędne sygnały trafiające do sterownika silnika prowadzą do jej rozregulowania.

Uszkodzony czujnik masowego przepływu powietrza (MAF/DMRV)

Czujnik MAF mierzy ilość powietrza zasysanego przez silnik. Jeśli działa nieprawidłowo – jest uszkodzony lub zabrudzony – może zapalić się kontrolka „check engine” (choć nie zawsze). Natomiast wzrost spalania pojawia się praktycznie w każdym takim przypadku. Objawami są też nierówna praca, szarpanie, trudności z odpalaniem. Czasem pomaga czyszczenie, czasem potrzebna jest wymiana.

Zatkane wtryskiwacze paliwa

Zanieczyszczone wtryskiwacze mogą podawać zbyt dużo paliwa – otwierać się podwójnie albo wręcz „lać” bez przerwy. Niekiedy wystarczy czyszczenie, lecz przy dużym zużyciu konieczna będzie ich wymiana.

Zużyte lub zabrudzone świece zapłonowe

Prawidłowa praca świec gwarantuje skuteczne spalanie mieszanki. Z czasem elektrody zużywają się, odstęp rośnie, a iskra staje się słaba. W skrajnych przypadkach dochodzi do wypadania zapłonów, co wyraźnie zwiększa spalanie. Można wyregulować przerwę, ale wielu kierowców po prostu wymienia świece na nowe. Warto też ocenić ich wygląd – wilgoć, korozja czy trudny do usunięcia nagar oznaczają, że świeca nadaje się do wymiany.

Wypadanie zapłonów

Wypadanie zapłonów zwykle wskazuje na problem w układzie zapłonowym. Objawia się spadkiem mocy, nierówną pracą, nietypowym zapachem i hałasem. Przyczyną jest zaburzenie proporcji powietrza, paliwa lub brak prawidłowej iskry. Jeżeli nie potrafisz usunąć problemu samodzielnie, jak najszybciej odwiedź warsztat – zwłoka grozi uszkodzeniem katalizatora lub innych elementów silnika.

Nieszczelność zaworu EGR

Układ recyrkulacji spalin zmniejsza toksyczność emisji. Zawór EGR z czasem pokrywa się nagarem i może zaciąć się w pozycji otwartej lub zamkniętej, co wpływa na pracę silnika i podnosi spalanie. Warto spróbować go oczyścić (najlepiej cały dolot). Jeśli to nie pomoże, konieczna będzie wymiana lub – w ostateczności – jego dezaktywacja.

Podsumowanie

Szukając przyczyny nagłego wzrostu zużycia paliwa, najpierw sprawdź opony i koła, hamulce, filtr powietrza oraz stan oleju i płynu chłodniczego. Bardzo często winne są także świece zapłonowe – ich kontrola i ewentualna wymiana to szybki i tani sposób na powrót do normalnego spalania.

Jeżeli te elementy są w porządku, a auto wciąż ma „niezdrowy apetyt” na paliwo, odwiedź warsztat. Z pozoru niewielkie zwiększenie spalania może sygnalizować poważniejszą usterkę, której lepiej nie ignorować – zwłoka często oznacza wyższe koszty przyszłej naprawy.