Jak odpowietrzyć układ hamulcowy – poradnik krok po kroku dla początkujących

Miękki pedał hamulca, opóźniona reakcja auta czy słabsze hamowanie mogą świadczyć o obecności powietrza w przewodach. Takiej usterki nie wolno lekceważyć. Z wymianą płynu i odpowietrzaniem można poradzić sobie we własnym garażu. Trzeba jednak pilnować kolejności obsługi kół oraz regularnie sprawdzać poziom płynu w zbiorniczku wyrównawczym pod maską. Mechanicy TakSerwis.pl podpowiadają, jak przeprowadzić całą pracę i po czym poznać, że bez pomocy warsztatu się nie obejdzie.

Z tego artykułu dowiesz się:

• po czym poznać zapowietrzony układ hamulcowy,
• jak przygotować samochód i potrzebne narzędzia,
• jak odpowietrzyć hamulce krok po kroku,
• czy po wymianie zacisku trzeba odpowietrzyć cały układ,
• kiedy przy aucie z ABS-em potrzebna jest pomoc mechanika.

Miękki pedał i słaba reakcja pojazdu? Sprawdź, jak odpowietrzyć układ hamulcowy w bezpieczny sposób

Płyn hamulcowy przenosi siłę nacisku z pompy na zaciski. W przeciwieństwie do powietrza praktycznie nie daje się ścisnąć. Jeżeli w przewodach pojawią się pęcherzyki, część nacisku zostanie zużyta na ich sprężenie zamiast na dociśnięcie klocków do tarcz. Kierowca odczuwa to jako miękki lub „gumowy” pedał. Do zapowietrzenia dochodzi najczęściej po wymianie zacisku, przewodu lub płynu, a także wskutek nieszczelności czy przegrzania układu. Niepokojącym objawem jest również ściąganie samochodu podczas hamowania. Zanim zaczniesz pracę, obejrzyj przewody, zaciski i okolice pompy. Jeśli widać wyciek, najpierw trzeba usunąć nieszczelność. W takiej sytuacji dobrym rozwiązaniem jest diagnostyka układu hamulcowego, bo pozwala sprawdzić nie tylko zapowietrzenie, ale też stan przewodów, zacisków, pompy i ewentualne wycieki. 

Przygotowanie stanowiska i narzędzi – dowiedz się, jak odpowietrzyć hamulce bez pomocy profesjonalisty

Do tradycyjnego odpowietrzania potrzebna jest druga osoba, która będzie naciskała pedał na Twoje polecenie. Przygotuj:

• klucz oczkowy dopasowany do odpowietrznika, zwykle 8, 10 lub 11 mm,
• przezroczysty wężyk,
• pojemnik na zużyty płyn,
• nowy płyn zgodny ze specyfikacją producenta,
• rękawice i preparat penetrujący.

Nie dobieraj płynu tylko na podstawie tego, co znajduje się na półce. DOT 4 i DOT 5.1 nie pasują do każdego auta. Właściwe oznaczenie znajdziesz na korku zbiorniczka lub w instrukcji pojazdu. Płyn hamulcowy chłonie wilgoć i niszczy lakier. Butelkę otwórz bezpośrednio przed pracą, a zachlapaną karoserię od razu spłucz wodą. Samochód ustaw na stabilnym podłożu i zabezpiecz przed przetoczeniem. Nie pracuj przy aucie opartym wyłącznie na podnośniku.

Prace serwisowe przy zaciskach – czy po wymianie zacisku trzeba odpowietrzać cały obwód?

Po wymianie zacisku odpowietrzanie jest obowiązkowe. Rozłączenie przewodu otwiera układ, a nowa część jest wypełniona powietrzem. Bez jego usunięcia zacisk nie wytworzy odpowiedniego nacisku. Jeżeli zacisk jest zapieczony, cieknie albo nierówno pracuje, sama próba odpowietrzenia może nie wystarczyć — wtedy potrzebna będzie wymiana zacisków hamulcowych i ponowna kontrola całego układu. 

Nie zawsze trzeba jednak odpowietrzać wszystkie koła. Jeżeli zbiorniczek nie został opróżniony, przewód był krótko rozłączony, a producent dopuszcza takie postępowanie, czasem wystarczy naprawiany zacisk. Gdy poziom płynu spadł zbyt nisko, wymieniano kilka części albo powietrze mogło dotrzeć do pompy lub modułu ABS, należy odpowietrzyć cały układ hamulcowy zgodnie z instrukcją serwisową.

Sprawdź również położenie odpowietrznika. Musi znajdować się w górnej części zacisku, gdzie zbiera się powietrze. Zamiana lewego zacisku z prawym może uniemożliwić prawidłowe wykonanie pracy.

Procedura krok po kroku, czyli prawidłowe odpowietrzanie hamulców po wymianie zacisku

W wielu starszych samochodach zaczyna się od koła położonego najdalej od pompy: prawy tył, lewy tył, prawy przód i lewy przód. Nie jest to reguła dla wszystkich modeli. Układ krzyżowy, ABS lub inna konstrukcja pompy mogą wymagać odmiennej kolejności, dlatego sprawdź instrukcję serwisową.

Napełnij zbiorniczek świeżym płynem do poziomu „MAX”. Oczyść odpowietrznik, załóż klucz i przezroczysty wężyk, a jego drugi koniec umieść w pojemniku. Następnie:

1. Pomocnik kilka razy spokojnie naciska pedał i przytrzymuje go wciśniętego.
2. Odkręcasz odpowietrznik o około ćwierć obrotu.
3. Płyn z powietrzem wypływa przez wężyk, a pedał opada.
4. Zanim pomocnik zwolni pedał, zamykasz odpowietrznik.
5. Powtarzasz cykl, aż znikną pęcherzyki.

Nie pompuj gwałtownie i nie wciskaj pedału na siłę do końca, zwłaszcza w starszym aucie. Może to uszkodzić zużyte uszczelnienia pompy. Po każdej serii sprawdzaj poziom płynu. Zbiorniczek nie może się opróżnić, ponieważ pompa ponownie zassie powietrze. Na koniec dokręć odpowietrznik z wyczuciem i sprawdź szczelność połączeń.

Wyzwania w autach z systemem ABS – jak odpowietrzyć układ hamulcowy nowszej generacji

Obecność ABS nie oznacza, że hamulców nie można odpowietrzyć tradycyjnie. Jeśli powietrze dostało się tylko do przewodu lub zacisku, w wielu modelach wystarcza standardowa procedura. Nie należy jednak samodzielnie uruchamiać pompy ABS, jeśli producent tego nie zaleca. Problem pojawia się, gdy opróżniono zbiorniczek, wymieniano pompę hamulcową lub moduł hydrauliczny albo powietrze trafiło do bloku ABS. W jego kanałach mogą pozostać pęcherzyki, których nie da się usunąć naciskaniem pedału. Potrzebny jest wtedy tester diagnostyczny uruchamiający pompę i elektrozawory.

Po pracy pedał powinien być twardy i zachowywać stały punkt oporu. Jeśli nadal wpada głęboko, nie wyjeżdżaj na drogę. Najpierw wykonaj próbę przy wyłączonym i uruchomionym silniku, a później przy małej prędkości na zamkniętym terenie. Wyciek, nierówne hamowanie lub miękki pedał oznaczają konieczność wizyty w warsztacie. Specjaliści Tak Serwis odpowietrzą układ urządzeniem ciśnieniowym oraz sprawdzą jego szczelność i działanie ABS.